Ograniczniki przepięć – typ 1, 2, 3. Jak dobrać SPD do domu?

Przepięcia mogą uszkodzić falownik, pompę ciepła, sterowniki i elektronikę w domu.

W tym poradniku wyjaśniamy, czym są ograniczniki przepięć (SPD), jakie są ich typy i jak dobrać je do instalacji domowej.

Spis treści:

1. Czym są przepięcia i skąd się biorą?
2. Dlaczego warto stosować ograniczniki przepięć?
3. Czym jest ogranicznik przepięć (SPD)?
4. Rodzaje ograniczników przepięć: Typ 1, 2 i 3
5. Kiedy potrzebny jest SPD Typ 1?
6. Kiedy wystarczy SPD Typ 2?
7. Po co stosuje się SPD Typ 3?
8. Jak dobrać SPD do domu, pompy ciepła i PV?
9. Najczęstsze błędy przy ochronie przepięciowej

Czym są przepięcia i skąd się biorą?

Przepięcie to krótkotrwały, gwałtowny wzrost napięcia w instalacji elektrycznej. Trwa bardzo krótko, ale jego energia może być wystarczająca, aby uszkodzić wrażliwą elektronikę.

Najczęstsze źródła przepięć w domach jednorodzinnych to:

• wyładowania atmosferyczne (pioruny – bezpośrednie lub pośrednie),
• załączanie i wyłączanie dużych urządzeń w sieci energetycznej,
• awarie i przełączenia w sieci operatora.

Dlaczego warto stosować ograniczniki przepięć?

Nowoczesny dom to duża ilość elektroniki: pompa ciepła, falownik fotowoltaiki, rekuperacja, sterowniki, routery, systemy smart home.

Ogranicznik przepięć ma jedno zadanie: bezpiecznie „ściąć” nadmiar energii i odprowadzić go do ziemi, zanim dotrze do urządzeń.

Bez SPD ryzykujesz:

• uszkodzenie falownika PV,
• spalenie elektroniki pompy ciepła,
• utracenie gwarancji na drogi sprzęt,
• kosztowne naprawy lub wymianę urządzeń.

Czym jest ogranicznik przepięć (SPD)?

SPD (Surge Protective Device) to element instalacji elektrycznej, który reaguje na nagły wzrost napięcia i kieruje energię przepięcia do uziemienia.

W normalnych warunkach SPD „nie pracuje”. Aktywuje się tylko wtedy, gdy pojawi się niebezpieczne przepięcie.

Rodzaje ograniczników przepięć: Typ 1, 2 i 3

W instalacjach domowych stosuje się trzy podstawowe typy SPD. Każdy z nich pełni inną rolę i chroni instalację na innym poziomie.

Kiedy potrzebny jest SPD Typ 1?

SPD Typ 1 stosuje się wtedy, gdy budynek:

• posiada instalację odgromową (piorunochron),
• jest narażony na bezpośrednie skutki wyładowań atmosferycznych.

Typ 1 chroni instalację przed bardzo dużą energią pochodzącą od prądu piorunowego.

Kiedy wystarczy SPD Typ 2?

SPD Typ 2 to najczęściej stosowany ogranicznik w domach jednorodzinnych.

Stosuje się go, gdy:

• dom nie ma instalacji odgromowej,
• chcemy chronić elektronikę przed przepięciami indukowanymi i łączeniowymi.

W praktyce Typ 2 jest minimum ochrony dla domów z pompą ciepła i fotowoltaiką.

Po co stosuje się SPD Typ 3?

SPD Typ 3 to ochrona końcowa – montowana jak najbliżej wrażliwego urządzenia.

Stosuje się go m.in. do:

• sterowników pomp ciepła,
• automatyki budynkowej,
• sprzętu IT i RTV.

Typ 3 nie zastępuje Typu 1 ani 2 – jest ich uzupełnieniem.

Jak dobrać SPD do domu, pompy ciepła i PV?

Dobór ograniczników przepięć zależy od kilku czynników:

• czy budynek ma instalację odgromową,
• jaki jest układ sieci (TN/TT) 
• czy w domu jest fotowoltaika,
• jakie urządzenia chcesz chronić.

W praktyce najczęściej stosuje się:

• Typ 1+2 w głównej rozdzielnicy (jeśli jest piorunochron),
• Typ 2 w rozdzielnicy głównej (bez piorunochronu),
• Typ 3 przy wrażliwych urządzeniach.

Najczęstsze błędy przy ochronie przepięciowej

• brak uziemienia – SPD bez uziemienia nie działa,
• zastosowanie tylko Typu 3 bez Typu 1 lub 2,
• brak ochrony po stronie fotowoltaiki,
• oszczędzanie na zabezpieczeniach przy drogich urządzeniach.

Chcesz dobrać komplet zabezpieczeń (SPD) do pompy ciepła, fotowoltaiki lub całej instalacji w domu? Wyślij podstawowe informacje o budynku na biuro@sam-montuje.pl lub zadzwoń: 732 029 163.